Co to jest oddział/koło stowarzyszenia? Jakie są ich rodzaje?
Oddział/koło to wydzielona z ogólnej struktury stowarzyszenia wewnętrzna jednostka, która realizuje cele statutowe stowarzyszenia i posiada wewnętrzną samodzielność.
Rodzaje oddziałów/kół
Wyróżnia się dwa rodzaje oddziałów/kół:
- z własną osobowość prawną - jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje.
-
taki oddział/koło w sferze prawa cywilnego jest odrębnym podmiotem, w związku z tym ma pełną zdolność do czynności prawnych, zdolność sądową oraz własny majątek, samodzielnie zdobywa fundusze na działalność, samodzielnie się z nich rozlicza i sprawozdaje do właściwych organów. Jednak w sferze prowadzenia działalności statutowej nie korzysta z autonomii, realizuje cele zgodne ze statutem.
- bez własnej osobowości prawnej.
-
taki oddział/koło nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Samodzielnie zdobywa środki na działalność, ale już rozliczenia i sprawozdawczość prowadzi wspólnie z organizacją główną.
Powołanie Oddziału/Koła
Do powstania oddziału/koła stowarzyszenia przede wszystkim potrzebni są jego założyciele, czyli osoby które będą go tworzyć i w nim działać. Przepisy nie określają ilu ma być założycieli, ale najlepiej, żeby było to przynajmniej 15 osób (szczególnie, jeśli oddział/koło zamierza mieć własną osobowość prawną), czyli tak jak w przypadku stowarzyszenia rejestrowanego w KRS. Oddział/koło powoływany jest uchwałą właściwego organu organizacji głównej (macierzystej) - zarządu albo walnego zebrania.
Oddział/koło może powstać z inicjatywy własnej osób, które chcą go tworzyć i być w jego szeregach (zgłaszają ten pomysł do organizacji macierzystej) lub z inicjatywy samej organizacji macierzystej.
Aby można było powołać oddział/koło to statut stowarzyszenia musi przewidywać taką możliwość oraz określać zasady jego powoływania (czyli kto i w jaki sposób podejmuje decyzje o powołaniu oddziału/koła), a także opisywać jego strukturę wewnętrzną.
Jeżeli statut nie przewiduje możliwości tworzenia oddziałów/kół, pierwszą rzeczą, którą należy zrobić, by je powołać jest zmiana statutu. To, jak może być zmieniany statut zależy od regulacji wewnętrznych w organizacji, najczęściej wymagana jest uchwała walnego zebrania. Zmiana statutu musi być zgłoszona do KRS.
Zarząd oddziału/koła jest obowiązany, w terminie 14 dni od chwili jej powołania, zawiadomić o tym organ nadzorujący właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki, podając skład zarządu i adres siedziby oddziału/koła, oraz doręczyć statut stowarzyszenia.
Rejestracja
W przypadku rejestracji oddziału/koła z osobowością prawną należy:
- zwołać tzw. zebranie założycielskie, podczas którego zostanie powołany oddział/koło, wybrane jego władze i komitet założycielski, odpowiedzialny za rejestrację.
- uzyskać zgodę na powstanie oddziału/koła ze strony organizacji macierzystej;
- zgłosić wniosek rejestracyjny nowego oddziału/koła do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) właściwego dla siedziby oddziału.
Wniosek rejestracyjny składany do KRS oddziału powinien zawierać:
- formularz KRS-W20
- formularz KRS-WK - dla zarządu
- formularz KRS-WK - dla komisji rewizyjnej
- protokół z zebrania założycielskiego
- uchwały o wyborze: komitetu założycielskiego, zarządu i komisji rewizyjnej
- listę członków założycieli (wraz z oświadczeniem o pełnej zdolności do czynności prawnych i o tym, że nie są pozbawieni praw publicznych) z ich własnoręcznymi podpisami
- statut organizacji macierzystej uwierzytelniony przez KRS
- uchwałę organizacji macierzystej o powołaniu oddziału (np. uchwała walnego zebrania lub uchwała zarządu oddziału głównego)
- wyciąg z rejestru organizacji macierzystej
Wniosek składa komitet założycielski oddziału/koła do KRS właściwego ze względu na siedzibę tego oddziału/koła.
Oddział/koło uzyskuje własną osobowość prawną z chwilą wpisania go do KRS.
W przypadku oddziału/koła bez osobowości prawnej procedura powstania może być taka sama jak oddziału/koła, z osobowością prawną (w zależności od zasad określonych przez organizację macierzystą), ale nie ma konieczności rejestracji w KRS.
Dodatkowo, organizacja macierzysta zgłasza powstanie oddziału/koła do swojego KRS na odpowiednich formularzach rejestrowych (KRS-Z20 i załącznik KRS-WA oraz dokumenty potwierdzające powołanie oddziału np. uchwała zarządu o powołaniu oddziału)
Oddział/koło bez osobowości prawnej posługuje się statutem oraz numerem KRS organizacji macierzystej.
Nadzór
Organem nadzorującym oddział/koło stowarzyszenia jest :
- wojewoda właściwy ze względu na siedzibę oddziału/koła stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad działalnością oddziału/koła stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,
- starosta właściwy ze względu na siedzibę oddziału/koła stowarzyszenia - w zakresie nadzoru nad innymi niż wymienione wyżej oddziałami/kołami stowarzyszeń
Źródło:
